عز الدين حسينى زنجانى
27
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
تفاوت : راغب مىگويد : دور شدن چيزى از انسان بهگونهاى كه دسترسى به آن ممكن نباشد . أمد ، أبَدَ : راغب در مفردات مىگويد : « ابد » و « امد » دو معانى نزديك به هم دارند . تفاوت در اين است كه « ابد » مقدار زمانى است كه محدود نيست و قيد لفظى هم قبول نمىكند . مثلًا نمىتوان گفت : ابَد فلان كار امّا مىتوان گفت : امَدَ فلان كار . فرق ميان « زمان » و « امد » آن است كه « امد » را به اعتبار فرجام مىگويند و « زمان » شامل آغاز و فرجام است . ندب : دعوت نمودن . حمد و شكر متن : الحمدُللهِ على ما أنعَمَ و له الشكُر على ما أَلهَم ؛ . شرح : حمد يعنى ستودن و ستايش ، و شكر به معناى سپاسگزارى است . اما تعيين امتياز مفهوم حقيقى هر سه كلمه « حمد » و « شكر » و « ثنا » از هم خالى از پيچيدگى نيست . بدين جهت دانشمندان در تعريف آنها اختلاف نظر دارند . معناى حمد عبارت است از ستودن عمل نيكى كه از راه اختيار صدور يابد ؛ خواهآن عمل نيكو موجب نيكى براى ستايشكننده باشد يا نه ؛ اما مدح لازم نيست كه در مقابل عمل اختيارى باشد . بلكه مىتوان چيز خوبى را اگر چه خوبىِ آن از راه اختيار نباشد ، مدح كرد . مثلًا خنكى و گوارا بودن صفتى است براى آب و همچنين رفع تشنگى كه اثر آب است هر دو غير اختيارى و اثر طبعى آن است . در مقام مدح مىتوان گفت فلان چشمه